.. dla wielu ludzi dopiero cmentarz odsłania to czego nie zauważali w ludziach za ich życia ..

Cmentarz Komunalny ul. Niemodlińska (Żerkowice)

Dawny cmentarz wiejski wsi Żerkowice (d. Zirkowitz, od 1936 r. Erlental) przyłączonej do Opola  1.01.2017 roku.

Założony prawdopodobnie na początku XX wieku jako miejsce spoczynku mieszkańców wsi, liczącej wówczas około dwustu mieszkańców. W jednym z powojennych dokumentów sprawozdawczych wzmiankowana jest data założenia 1912, nie wiadomo jednak, na jakich źródłach jest oparta. Na głównym krzyżu widnieje natomiast data 1901, którą również można by wiązać z datą założenia nekropolii.

Typowy cmentarzyk wiejski usytuowany pierwotnie w oddaleniu od domostw, przy drodze wiodącej w stronę Niemodlina, na zboczu niewielkiego wzgórka. Teren w kształcie prostokąta z krzyżem pośrodku, groby usytuowane w większości równolegle do alei wiodącej od wejścia na wprost do ogrodzenia i dzielącej przestrzeń na dwie nierówne części – węższą lewą i szerszą prawą. Cmentarz otoczony ażurowym ceglanym ogrodzeniem, być może z okresu międzywojennego. W  rogu cmentarza murowany prosty budynek kapliczki-kostnicy, gruntownie odnowiony.

Nieliczne zachowane starsze groby, wśród których  płyta w formie steli z czarnego granitu z dekoracją o motywie roślinnym na grobie rentmeistra Brunona Schwope, kawalera krzyża żelaznego I i II klasy, poległego w Rosji w 1915 roku oraz nagrobek właścicieli gospody, małżonków Paul (+1919 i 1927) o zgeometryzowanej, utrzymanej w duchu art deco formie. Ponadto zachowana grupa czterech pomników nagrobnych z dwóch pierwszych dziesięcioleci XX w. o tradycyjnym, najczęściej spotykanym na opolskich cmentarzach kształcie – krzyża wspartego na pionowym prostokątnym postumencie, wykonanych w opolskim warsztacie Knauera. Opatrzone napisami w języku niemieckim nagrobki kryją szczątki członków rodzin Mrohs i Kurz. Na cmentarzu znajdują się jeszcze podobne w formie, ale wykonane ze sztucznego kamienia, trzy inne nagrobki: nieokreślonej osoby oraz małżonków Zajonc (+ 1939). Zwraca uwagę drewniany krzyż nagrobny w kształcie kapliczki na grobie rodziny Müller oraz granitowa płyta zdobiona stylizowanym motywem roślinnym na grobie małżonków Dudek (+1945 i 1946).

Pozostałe pomniki nagrobne – współczesne, z pewnością w większości założone na dawnych miejscach pochówku danej rodziny. Już na początku lat 60. XX wieku cmentarz opisywano bowiem jako zapełniony w 95 %. Znacząca większość pochowanych pochodzi z rodzin śląskich,  osiadłych od pokoleń  w okolicy, m.in.: Dziuk, Kochanek, Lachnik,  Moczia, Mróz (Mrohs), Niestrój (Niestroj), Pudelko, Walbrecht.